Τα Καπετανιανά είναι ένα μικρό, γραφικό χωριό χτισμένο στην καρδιά των Αστερουσίων Ορέων, στη νότια Κρήτη, περίπου 71 χιλιόμετρα από το Ηράκλειο, σε υψόμετρο 800 μέτρων. Είναι χτισμένο σε ένα φυσικό «μπαλκόνι» με απέραντη θέα στο Λιβυκό πέλαγος και στην ιερή κορυφή του Κόφινα, εκεί όπου ο ορίζοντας συναντά τη θάλασσα και τον πέτρινο όγκο των Αστερουσίων.
Ιστορία
Η περιοχή έχει μακρά ιστορία, καθώς αρχαιολογικά ευρήματα μαρτυρούν αδιάκοπη ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή από τα μινωικά χρόνια μέχρι σήμερα. Μάλιστα, οι λεγόμενοι «Ετεοκρήτες», οι γνήσιοι Κρήτες, κατέφυγαν εκεί μετά την κάθοδο των Δωριέων. Στα χριστιανικά χρόνια η περιοχή έγινε σημαντικό κέντρο πνευματικότητας, με τη Μονή του Βαθμού να δίνει σταδιακά τη θέση της στην «Παναγία του Κύριε Ελέησον», γύρω από την οποία διαμορφώθηκε ο οικισμός. Το χωριό ερημώθηκε το 1744 μετά από επιδημίες πανούκλας και τις δύσκολες συνθήκες της Τουρκοκρατίας, αλλά η ζωή επέστρεψε αργότερα όταν κάτοικοι του Ασφέντου Σφακίων μετανάστευσαν εκεί και ίδρυσαν τα «Μικρά Σφακιά», τα οποία μετονομάστηκαν σε «Καπετανιανά» λόγω της ενεργής δράσης των κατοίκων τους σε επαναστάσεις του 19ου αιώνα.
Σήμερα
Το χωριό είναι αγαπημένος προορισμός για λάτρεις της αναρρίχησης, ενώ από εκεί ξεκινάει χωματόδρομος που οδηγεί στην κορυφή του Κόφινα, σε μια σύντομη διαδρομή με εκπληκτική θέα. Κάθε Απρίλιο διοργανώνεται εκεί κοντά μαραθώνιος δρόμος προς τιμήν της Παναγίας της Μονής Κουδουμά. Στα Καπετανιανά λειτουργεί επίσης το παραδοσιακό οικοτουριστικό συγκρότημα «Θαλόρη», αποτελούμενο από 20 παραδοσιακές οικίες που ανακαινίστηκαν με σεβασμό στην κρητική αρχιτεκτονική, διατηρώντας τα φρουριακά και μοναστηριακά στοιχεία τους.
