Η Ιερά Μονή Οδηγητρίας βρίσκεται στα νότια του νομού Ηρακλείου, στα Αστερούσια Όρη. Είναι χτισμένη σε οχυρή θέση, σε υψόμετρο περίπου 250 μέτρων, μεταξύ των χωριών Σίβας και Λίσταρος και κοντά στους Καλούς Λιμένες, σε μια άγονη και επιβλητική τοποθεσία γεμάτη από βυζαντινά μνημεία και σπήλαια.
Η Μονή ιδρύθηκε τον 14ο αιώνα και συνδέεται με την βυζαντινή οικογένεια των Καλλέργηδων. Θεωρείται από τα αρχαιότερα μοναστήρια της Κρήτης και αναφέρεται ήδη σε έγγραφα του 1393. Έχει τεράστια πνευματική, καλλιτεχνική και εθνική συμβολή – υπήρξε καταφύγιο επαναστατών (χαΐνηδων), κυρίως κατά την Τουρκοκρατία.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η μορφή του θρυλικού Ξωπατέρα (κατά κόσμον Ιωάννη Μαρκάκη), ο οποίος πολέμησε μόνος του ακόμη και ολόκληρη οθωμανική φρουρά, γράφοντας μια από τις πιο δραματικές σελίδες της κρητικής ιστορίας. Η μονή ήταν πάντα κέντρο χριστιανικής και αγιογραφικής παράδοσης.
Αρχιτεκτονική
Το μοναστήρι είναι φρουριακού τύπου, με εντυπωσιακό οχυρό πύργο (του Ξωπατέρα) για προστασία των μοναχών από επιδρομές. Ο κυρίως ναός (καθολικό) είναι δίκλιτος, αφιερωμένος στη Κοίμηση της Θεοτόκου και στους Αγίους Αποστόλους.
Χαρακτηριστικά σημεία του είναι:
- Οι παλιές πολεμίστρες
- Η θύρα με τον «φονιά» («καταχύτρα») από όπου οι μοναχοί έριχναν καυτό λάδι/μολύβι σε περιόδους πολιορκίας
- Πολλές τοιχογραφίες και φορητές εικόνες (ορισμένες έργα του Αγγέλου στα μέσα του 15ου αιώνα)
- Σπουδαία άμφια και εκκλησιαστικά αντικείμενα.
Στο μοναστήρι μπορείτε να φτάσετε
- Από Ηράκλειο: περίπου 70 χιλιόμετρα
- Από Μοίρες: περίπου 17-20 χιλιόμετρα
Πώς να πάτε:
- Από Μοίρες: Μοίρες → Πετροκεφάλι → Σίβα
- Από Φαιστό: Φαιστός → Άγιος Ιωάννης → Σίβα
- Η διαδρομή είναι όμορφη, μέσα από χωριά και τελειώνει σε χωμάτινο δρόμο.
Κοντινά Σημεία Ενδιαφέροντος
1. Καλοί Λιμένες
Γνωστό παραθαλάσσιο χωριό και φυσικός λιμένας όπου, κατά την παράδοση, στάθμευσε ο Απόστολος Παύλος κατά το ταξίδι του προς τη Ρώμη. Προσφέρει ήσυχες παραλίες και είναι ιδανικό σημείο για ξεκούραση.
2. Αγιοφάραγγο
Ένα μοναδικής ομορφιάς φαράγγι και ταυτόχρονα σημαντικό κέντρο ασκητισμού από τα πρώτα χριστιανικά χρόνια. Εντός του φαραγγιού μπορείτε να επισκεφτείτε τον ναό του Αγίου Αντωνίου και στο τέλος της διαδρομής να απολαύσετε μια μικρή αλλά μαγευτική παραλία στο Λιβυκό πέλαγος. Προσοχή: Η πρόσβαση γίνεται αποκλειστικά με πεζοπορία.
3. Φαιστός
Από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Κρήτης, η μινωική Φαιστός βρίσκεται σχετικά κοντά και προσφέρει μια μοναδική εμπειρία αρχαίας ιστορίας και πολιτισμού, με τον περίφημο μινωικό ανακτορικό αρχαιολογικό χώρο.
