Σε αυτή τη σελίδα
Η Κάτω Ζάκρος είναι ένας από τους πιο απομακρυσμένους και ιστορικά φορτισμένους οικισμούς της ανατολικής Κρήτης, στο ακραίο ανατολικό άκρο του νησιού. Ανήκει στον Δήμο Σητείας, ~107 χλμ ανατολικά του Αγίου Νικολάου και ~40 χλμ νοτιοανατολικά της Σητείας.
Ο οικισμός διατηρεί αυθεντικό χαρακτήρα ψαραδικού χωριού, με λιγοστές ταβέρνες, ενοικιαζόμενα δωμάτια και mini market. Η φαρμακεία και βενζινάδικο βρίσκονται στην Άνω Ζάκρο (~7 χλμ). Η μεγάλη της αξία είναι ο συνδυασμός: γαλάζια θάλασσα, Μινωικό Ανάκτορο λίγα μέτρα από την παραλία και Φαράγγι Νεκρών — τρία μοναδικά στοιχεία στον ίδιο χώρο. Εντάσσεται στο Γεωπάρκο Σητείας (UNESCO Global Geopark).
Σε αυτή τη σελίδα
Ιστορία & Ετυμολογία
Η περιοχή ήταν κατοικημένη αδιάλειπτα από τη Νεολιθική εποχή. Στο χώρο βρίσκεται ένας από τους τέσσερις μεγάλους Μινωικούς ανακτορικούς χώρους της Κρήτης, μετά την Κνωσό, τη Φαιστό και τη Μαλιά. Το ανάκτορο ανακαλύφθηκε το 1961 από τον Αμερικανό αρχαιολόγο N. Platon και χρονολογείται στην Υστερομινωική περίοδο (~1900–1450 π.Χ.).
Μοναδικό στοιχείο: το ανάκτορο δεν είχε συληθεί ποτέ (αντίθετα με την Κνωσό και τη Φαιστό), οπότε είναι εξαιρετικά πλούσιο σε αδιατάρακτα ευρήματα: αγγεία, σφραγίδες, χρυσά και σκεύη από ελεφαντόδοντο και ταυροδόντο.
Το τοπωνύμιο Ζάκρος πιθανώς προέρχεται από το μινωικό όνομα της πόλης όπως καταγράφεται σε πηλινές πινακίδες (Za-ku-ro σε Γραμμική Β), ή από το φοινικικό τοπωνύμιο της περιοχής.
Παραλίες
Κεντρική Παραλία Κάτω Ζάκρου
Μικρή παραλία μπροστά στις ταβέρνες του οικισμού, με ψιλά βότσαλα και γαλάζια, καθαρά νερά. Σκιά από αλμυρίκια. Έχει ομβρέλες, ξαπλώστρες και ντους. Κατάλληλη για σνόρκελ και ψάρεμα λόγω βραχώδους βυθού. Διαθέτει Γαλάζια Σημαία.
Λιμανάκι (βόρεια)
Άνετος ορμίσκος στα βόρεια του κόλπου (ορμαθρα Στου Καραντονι). Ψιλά βότσαλα, πολύ ήρεμα νερά με φυσική προστασία από τις βραχιονήσεις. Ιδανικό για κατάδυση σκαφών.
Εκβολή Ρέματος (νότια)
Μικρή αμμουδιά εκβολή ρέματος που κατεβαίνει από την Άνω Ζάκρο και την Καρυδιώτισσα. Το νερό μπορεί να σταγνίζει το καλοκαίρι — η κεντρική παραλία προτιμάται για κολύμπι.
Φύση & Φαράγγια
Φαράγγι Νεκρών
Το γνωστό και ως «Dead Gorge» ή «Valley of the Dead», το Φαράγγι Νεκρών ανοίγει στην Άνω Ζάκρο και καταλήγει στην παραλία της Κάτω Ζάκρου. Το όνομα προέρχεται από τους μινωικούς τάφους που βρέθηκαν εντοιχισμένοι στις σπηλιές των τοιχωμάτων.
Χαρακτηριστικά:
- Μήκος: 4 χλμ
- Διάρκεια: ~2 ώρες (κατηφορική πορεία)
- Υψομετρική διαφορά: ~150 μ.
- Δυσκολία: 1/5 — κατάλληλο για όλους
- Σήμανση: τμήμα του Ευρωπαϊκού μονοπατιού Εі4
- Νερό: υπάρχει έως την άνοιξη
Κατά τη διαδρομή βρίσκει κανείς μικρό μονοπάτι προς τον λόφο Κάστελα, όπου υπάρχει μινωική οχύρωση. Η είσοδος γίνεται από την Άνω Ζάκρο ή από δεύτερη είσοδο στη μέση διαδρομή. Στην έξοδο υπάρχει και πραναβατική περιοχή.
Αποστάσεις
Κέντρο | Απόσταση | Χρόνος |
|---|---|---|
Σητεία | ~40 χλμ | ~40λ |
Άνω Ζάκρος | ~7 χλμ | ~10λ |
Αγ. Νικόλαος | ~107 χλμ | ~1ω 20λ |
Ιεράπετρα | ~95 χλμ | ~1ω 10λ |
Ηράκλειο | ~185 χλμ | ~2ω 20λ |
Πρακτικές Πληροφορίες
- Πρόσβαση: Οδικώς μέσω Άνω Ζάκρου και ασφάλτου δρόμου. Λεωφορεία από Σητεία (καλοκαιρινή περίοδος). Φαρμακείο και βενζινάδικο στην Άνω Ζάκρο (~7 χλμ).
- Κατάλυμα & Εστίαση: Ενοικιαζόμενα δωμάτια και studios στον οικισμό. Ταβέρνες με κρητική κουζίνα μπροστά στην παραλία. Mini market για βασικές ανάγκες.
- Εποχή: Ιδανική περίοδος Ιούνιος–Σεπτέμβριος. Το φαράγγι είναι εξαιρετικό το χειμώνα και την άνοιξη (υπάρχει νερό).
- Κατάλληλη για: Πεζοπόρους, ιστοριοφιλείς, εραστές αρχαιολογίας, ζευγάρια και οικογένειες. Δεν ενδείκνυται για όσους αναζητούν ξένοδοχεία επιπέδου ή νυχτερινή ζωή.
- Βραβεύσεις: Γαλάζια Σημαία (Blue Flag). Ενταγμένο στο Γεωπάρκο Σητείας (UNESCO).
